„Wielcy polscy podróżnicy, którzy odkrywali świat” Maria i Przemysław Pilichowie

wielcy-polscy-podroznicy-ktorzy-odkrywali-swiat To książka, która jest syntezą wykonanej mega dużej pracy przez autorów. Oboje są przewodnikami turystycznymi, pilotami wycieczek, autorami przewodników po Polsce i Europie. Książkę o polskich, mało znanych podróżnikach, badaczach, odkrywcach napisali w sposób bardzo przystępny i nierzadko z humorem. Czytało się świetnie i trzeba przyznać, że my jako Polska, powinniśmy czuć się dumni, że mieliśmy i mamy nadal tylu ważnych dla świata ludzi.

W książce opisanych jest 33 osób: badaczy, antropologów, polarników, żeglarzy, taterników, geologów, geografów, chemików, botaników – można by wymieniać i wymieniać, a to i tak wycinek, z tego czym i kim Polska może się szczycić. Państwo Pilichowie wybrali tych, którzy są godni upamiętnienia, zarówno bardziej znanych i tych całkiem zapomnianych, a niegdyś podziwianych. Ich zasługi dla polskiej i światowej nauki są ogromne. Czasem otwierałam szeroko oczy ze zdumienia i mówiłam sobie „Wow!”.  Warto  tę książkę przeczytać, choćby po to, by uświadomić sobie w jakich łatwych dla nauki i podróży czasach żyjemy teraz, a jak żyło się w latach ubiegłych! szczególnie biorąc pod uwagę wiek XVIII i XIX i wcześniej, bo książka rozpoczyna się od:

  • Benedykta Polaka żyjącego w wieku XIII, a którego można uznać za prekursora polskiej geografii, bo jako uczestnik zakonny wyprawy do Mongolii w 1245, wyruszył konno i wrócił z powrotem po 3 latach – tyle trwała podróż! „Jechali lasami, a później zaczęły się stepy, na których mieli spędzić wiele miesięcy. Była zima, więc były one pokryte śniegiem. W lecie zaś są to rozległe równiny porośnięte w niektórych miejscach wysoką trawą, która cały czas faluje, nawet gdy pozornie nie ma wiatru. Stepy to gigantyczne, niemal płaskie przestrzenie pozbawione drzew, czasem gdzieś na horyzoncie widać góry. Taki krajobraz działa przygnębiająco na mieszkańca naszej części Europy.”
  • Jest w książce również Mikołaj Krzysztof Radziwiłł zwany „Sierotką”, który był „przypuszczalnie pierwszym Polakiem, który wszedł na piramidę Cheopsa” (jak widać juz od dawna szaleliśmy :)) „Nie jest to bezpieczne przedsięwzięcie, ale jemu się powiodło”. W drogę powrotną z Egiptu wyruszył statkiem, potem lądem „Wiózł ze sobą zbiory archeologiczne i zoologiczne oraz dwa lamparty, które jednak do Polski nie dotarły” – no jak tu się nie uśmiechnąć ? :)
  • Michał Boym – polski „Marco Polo” zakochany w Azji, stworzył „Atlas Chin”, poznawał chińskie obyczaje, kulturę, ubierał się jak Chińczyk, opisywał przyrodę i zwierzęta. „Był między innymi botanikiem, pierwszym Europejczykiem, który opisał żeń-szeń pod nazwą gin-san. W 1665r. ukazało się w Wiedniu po łacinie jego dzieło „Flora Sinesis… była to pierwsza w Europie książka na temat roślinności Chin.”
  • Jan Potocki, autor „Rękopisu znalezionego w Saragossie”, jako pierwszy Polak, który wzniósł się w powietrze balonem, był kawalerem maltańskim, popełnił samobójstwo strzelając do siebie kulką odkręconą z pokrywy cukiernicy.
  • Paweł Edmund Strzelecki, odkrywca Góry Kościuszki w Australii, opracował gigantyczną mapę południowo-wschodniej Australii o wymiarach 7.5m długości x 1.5m szerokości, której oryginał znajduje się aktualnie w Londynie, w archiwum Królewskiego Towarzystwa Geograficznego
  • Ignacy Domeyko, najbardziej znany w Chile, wykładał tam na uniwersytecie, był geologiem, chemikiem, odkrył wiele złóż naturalnych, opracował pierwszą mapę geologiczną Chile, stworzył olbrzymią bibliotekę naukowa w Chile, a kiedy w  2003r. paleontolodzy chilijscy odkryli szczątki nieznanego dinozaura nazwali go Domeykosaurus chilensis. To się nazywa docenienie pośmiertne :)
  • Aleksander Czekanowski, zesłany na Syberię poszedł tam pieszo, poświęcił Syberii całe życie, przewędrował ją wzdłuż i wszerz, nawet trudno wyliczyć ile kilometrów przebył
  • Kolejny wielki badacz Syberii to Jan Czerski m.in badacz Bajkału
  • Następnie z tych bardziej znanych: Bronisław Grąbczewski. Swego czasu pisałam o jego książce „Podróże po Azji Środkowej 1885-1890″ – niezwykła! – to również prekursor polskiego alpinizmu zimowego
  • Mariusz Zaruski – żeglarz, alpinista, twórca i założyciel TOPR, ten który „umiłował góry i morza, a nade wszystko Ojczyznę i tej miłości uczył swoich wychowanków”.
  • badacze Antarktydy: Antoni Dobrowolski („prowadził samodzielnie badania chmur, obserwacje powstawania płatków śniegu, kształtów lodu i szronu, zjawisk topnienia lodu i krzepnięcia wody”), Henryk Arctowski, Czesław Centkiewicz
  • Bronisław Malinowski, przyjaciel Witkacego, badacz życia seksualnego dzikich
  • No i oczywiście Kazimierz Nowak (na okładce), rowerzysta, który przejechał całą Afrykę i napisał słynną książkę „Rowerem i pieszo przez Czarny Ląd” – prekursor reportażu

Wymieniłam z grubsza tylko kilkunaście z tych opisanych osób, a naprawdę warto przeczytać o każdej. Jacy oni byli wykształceni, jak mądrzy i  iloma językami się posługiwali. Tworzyli ręcznie mapy, atlasy, rysunki, opisywali wszystko, każdy kamień, każdą roślinę – ile to wymagało pracy, nakładu sił, czasu. Nie było wtedy programów i komputerów.. Wyobrażacie sobie jaki ogrom umiejętności posiadali ci ludzie? My teraz właściwie mamy wszystko gotowe i podane na tacy. Wystarczy wklepać dane w komputer, wsiąść w samolot, wziąć sprzęt i wejść na Everest itp itd…

Niezwykła książka, która w skondensowany sposób przybliża nam sylwetki tych geniuszów. Bo to byli geniusze. I przecież jest ich więcej, autorzy wybrali tylko 33 sylwetki spośród… naprawdę wielu. Pozycja godna polecenia i uwagi.

„Wielcy polscy podróżnicy, którzy odkrywali świat” Maria i Przemysław Pilichowie, wyd. Muza 2016

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s