„Blizna” Auður Ava Ólafsdóttir

DSC08628

„Czy świat za mną zatęskni? Nie. Czy świat beze mnie będzie uboższy? Nie. Czy świat da sobie radę beze mnie? Tak. Czy świat jest lepszy teraz, kiedy ja się na nim zjawiłem? Nie. Co zrobiłem, aby go poprawić? Nic…” Sztandarowy cytat z tej książki znajdujący się na okładce idealnie przedstawia sedno fabuły książki. A główny bohater, 49-letni Jonas Ebeneser stwierdza, że skoro nie potrafił sobie ułożyć życia, spróbuje ułożyć sobie śmierć.

Jonas ma dość porażek, nieszczęść i beznadziei swego życia. Chce z nim skończyć. Od kilku miesięcy jest po rozwodzie, ale od ponad ośmiu lat czuje się samotny. Niedawno dowiedział się, że jego dorosła już córka, Gudrun, zwana Lilią Wodną, nie jest jego prawdziwą córką. Tatuuje sobie na piersi białą lilię i przekazuje córce swoją firmę „Stalowe Nogi” produkującą protezy. Nic nie jest mu już potrzebne. Chce rzucić wszystko i zabić się.

Pożycza broń od przyjaciela Svana, zabiera jedną zmianę koszul i bielizny, dzienniki, które pisał mając 20 lat, oraz …. wiertarkę, by wywiercić dziurę na hak w suficie, na którym będzie mógł się powiesić. Nie mówiąc nikomu nic konkretnego, wyjeżdża do tajemniczego, ogarniętego jeszcze nie tak dawno wojną, miasta w kraju, w którym tylko zgliszcza i ruiny przesiąknięte krwią ofiar. Trafia do niemrawo działającego hotelu Silence, w którym meldując się mówi, że przyjechał na wakacje, co wydaje się dość dziwne, biorąc pod uwagę, że tak naprawdę, poza morzem i plażą z minami, nic tu nie ma. Młoda kobieta, Maj, która zawiaduje hotelem wraz z bratem, przeżyła wojnę, co sprawia, że Jonas zaczyna zastanawiać się, co dalej robić: „Nie mogę przecież powiedzieć tej młodej kobiecie, która z synkiem i młodszym bratem bardzo starała się przeżyć ataki bombowe w kraju zaledwie kilka tygodni temu pustoszonym przez plutony egzekucyjne, gdzie rzeki spływają krwią, gdzie woda ma nadal jej kolor, że przyjechałem tu po to, żeby się zabić; nie wyjaśnię tym ludziom, że wziąłem ze sobą torbę z narzędziami, aby zamontować hak, że dla mnie zabrać wiertarkę to jak dla innych zapakować szczoteczkę do zębów; po tym, co przeszła, nie mogę jej powiedzieć, że chcę im powierzyć obowiązek zdjęcia mnie z szubienicy. Moje nieszczęście jest w najlepszym przypadku idiotyczne w obliczu tych ruin i kurzu za oknem”. 

Jonas z czasem stanie się niezbędnym mężczyzną w tym mieście. Jak zawsze czuł się niepotrzebny, tak tutaj jego torba z narzędziami, umiejętności „złotej rączki”, które zawsze przecież posiadał, bo w Islandii układał kafelki, remontował kuchnie itp., staną się czymś bardzo istotnym. Śrubki z okładki książki to element niezwykle ważny w tej opowieści, element graficzny idealnie wpasowany w fabułę. Co zatem dalej wydarzy się w życiu Jonasa? Jak zakończy się jego historia, a może rozpocznie…?

Jonas wtrąca krótkie zapiski ze swoich pisanych w młodości dzienników,  często odnosi się do wspomnień, do słów swojego przyjaciela Svana (który swoją drogą jest bardzo ciekawą postacią w tej książce, a który mimochodem rzuca ot tak: „Człowiek jest taki mały”), jesteśmy też świadkami kompletnie pozbawionych sensu rozmów Jonasa z matką chorą na Alzheimera, czy z córką, która mimo, iż nie jest jego prawdziwą córką, bardzo go kocha.

To piękna książka o życiu i o jego sensie. To opowieść prosta, poetycka niemal, bardzo ważna w przekazie. Jest czasem jak raport, czasem jak pamiętnik, czyta się ją bardzo dobrze, czasem zieje smutkiem i niespełnionymi marzeniami, ale też sprawiała, że się uśmiechałam. Ta historia pokazuje prawdziwe oblicze człowieka, który jest zagubiony, zniechęcony, smutny, i choć wydaje mu się, że wie czego chce, to tak naprawdę podświadomie chyba szuka pomocy.

A wiesz, że w niektórych miejscach na świecie blizny wywołują szacunek i ten, który ma wielką i okazałą bliznę, to człowiek, który stanął oko w oko z dzikim zwierzęciem, rzucił wyzwanie własnym lękom, i przeżył?” 

Premiera 06.05.2020

„Blizna” Auður Ava Ólafsdóttir, tłumaczenie Jacek Godek, wydawnictwo Poznańskie, 2020

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.