„Bodaj Budka” Natałka Babina

116233504_3100674289982010_7168937374058542135_nAleż to dziwna powieść była! czytałam ją i otwierałam oczy ze zdumienia, skąd autorce do głowy takie pomysły na fabułę przyszły? Z jednej strony nie rozumiałam tej książki, ale z drugiej, paradoksalnie,  wciągnęła mnie ta książka jak bagno i brnęłam dalej, a im dalej w las, to i Śmierć na łące zioła zbierała, kot przemawiał ludzkim głosem, główna bohaterka, Ałka Babylowa wpadała w dziury czasowe, a nad Budkę i okoliczne białoruskie miasta nadciągnęły złote statki kosmiczne, którymi przylotni zabijali mieszkańców, przekrawając ich ciała na pół, albo zmuszali do katorżniczej pracy w magazynie gazu.

Dziwność nad dziwnościami ta powieść. Kompletnie nie wiem, co o niej napisać. Nie wiem nawet co o niej myśleć i czy mi się podobała? Pierwszy raz tak mam i pierwszy raz chyba miałam do czynienia z czymś tak z jednej strony oryginalnym i pokręconym, a z drugiej mającym jakieś drugie dno. Bo są tu momenty, które dają do myślenia.

Zatem, dlaczego Antygomowie (jak nazywa się przylotnych) rozciągnęli nad krajem swoistego rodzaju kopułę i chcą zawładnąć duszami mieszkańców? Co ich sprowadziło? Dlaczego wszystko się zmieniło? Nic już nie jest takie samo? Jest kilka teorii snutych przez Ałkę i jej przyjaciół: starego Halca z Alzheimerem, Tolika, który stanie się kimś bardzo ważnym dla 50letniej już Ałki, Łenkę mającą klinikę weterynaryjną, Sahajdaka czy Mariję, postać z pisanej przez Ałkę powieści, która nagle zmaterializowała się we wsi. Sama Ałka, kobieta po przejściach, przenosi się budki kolejowej, by skończyć pisaną przez siebie powieść. Ałka z trudem przeboleje nagłą, okrutną śmierć swojej koleżanki, a potem siostry bliźniaczki, Budka stanie się jej azylem, ale też miejscem na tyle bezpiecznym, gdzie Antygomowie nie docierają. 

Wracając jednak do teorii działań Antygomów, może to teoria wielkości skończonych, albo teoria korpuskularno-falowa, tudzież działania bezpośredniego? Czemu kot zaczyna gadać, a ludzie mieszają języki jednocześnie się rozumiejąc?

„Koty przemówiły, za to ludzie zamienili się w biośmieci, karmę dla poczwar. Przeżyliście życie bezmyślnie i bezwolnie jak jakieś ameby, nie jak ludzie, nie jak wojownicy” – powie Marija. A pop Kasjan we wsi Zabłudyn doda, że „Prawdopodobną przyczyną inwazji było nasze ludzkie zachowanie, zachowanie społeczeństwa jako takiego! A czym było nasze społeczeństwo w ogóle, przez – powiedzmy – ostatnie kilka tysiącleci? Było społeczeństwem słowa. Słowo zostało postawione na piedestał. Modlimy się słowem i modlimy się do Słowa. Na początku było Słowo. Słowem można zabić, słowem można ocalić, słowem można pułki za sobą poprowadzić” .

A czy nie lepiej działać, zamiast tyle gadać? To chyba jest kluczowe w tej powieści. Pokazanie nam, że samym gadaniem, nic nie zwojujemy. Politycy gadają, obiecują, ale potem niewiele robią. Słowa ranią, słowa niszczą, a czasem warto byłoby coś przemilczeć. Ważna jest też pamięć o swoim pochodzeniu, tożsamość narodowa, której nie wolno utracić. Sama nie wiem, czy dobrze to zrozumiałam, ale jest to właśnie to, co przyszło mi do głowy po lekturze. Nie możemy dać sie omamić złotem zrzucanym z nieba przez Antygomów, w celu podporządkowania nas sobie. Trzeba walczyć i się bronić.

Ałka zna zaklęcie, wie jak zniszczyć to, do czego doszło i wrócić do początku. Tylko czy tak naprawdę da sie zniszczyć zło zakorzenione w ludzkości od pokoleń?  

To bardzo dziwna książka, ale też na swój przewrotny i surrealistyczny sposób, mądra, pokazująca przygraniczne niuanse, ostrzegająca przed utratą tożsamości i zwyczajnym poddaństwem. Tak myślę, choć pewna nie jestem, czy dobrze zrozumiałam powieść tej białoruskiej pisarki.

„Bodaj Budka”, Natałka Babina, tłum. Anna Korzeniowska – Bihun, wyd. Dom Wydawniczy Rebis, 2020.

2 komentarze do “„Bodaj Budka” Natałka Babina

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.